Separatörler ve Kullanımları

Separatörler ve Kullanımları

Ana makina ve jeneratörlerde yakılacak FO ve DO ile ana makina karter yağını temizleyip sepere eden sistemlere

sistemlere separatör denir. Gemilerde en çok ALFA LAVAL separatörler bulunur. Yağ ve yakıtta bulunan su, çamur, tortu gibi yabancı maddeleri merkezkaç prensibiyle

ayırıp sepere ederler. Motordan hareket alan bir wormwheel, dikey şafta bağlı worm’u ve dolayısıyla şaftı çevirir. Bowl disclerden geçen akışkan kendinden daha ağır olan akışkanı disc’lerin (tasların) deliklerinden uzak olan bölüme savurarak sepere işlemini yapar.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Separatöre yakıt gelmemesi durumunda alıcı valflere, filtreye, pompaya ve pompa rulon gasketi ile by-pass valfına bakmak gerekir.
  • Separatöre yakıt geliyor ama separatör şok yapmıyor ise operasyon sularını kontrol etmek gerekir. Özellikle bowl’daki nozzle (delik) ve bowl’ı sabitleyen üç civatadan delikli olanı açılmalı, distributing ring üzerinden suların normal (basınçlı) olup olmadığı kontrol edilmeli ve plug’lar yenilenmelidir.
  • Separatör devreye alınmadan önce ve çalışma esnasında karter yağı kontrol edilir, eksilme varsa, şaftın karterden çıktığı yerdeki keçeden kaçırma ihtimali yüksektir, kaçak buradan değilse ve eksilme devam ediyorsa motor tarafındaki keçeden kaçırıyor olabilir, herkesin gözünden kaçan yer ise foundation’daki worm şaftının dibindeki somun altındaki O ringtir.
  • Yağ-yakıt separatörlerinde, yağ ve yakıtın gravitesine ve separasyon sıcaklığına uygun gravity disc instruction book’taki tablodan seçilir. Tablodaki uygun gravity disc değil de, daha büyük bir disc kullanılırsa separatör yağ-yakıtı dışarı verir, daha küçük disc’te ise separasyon işlemi ya çok kötü olur ya da hiç olmaz. Gravity disc üzerindeki değer disc’in iç çap ölçüsüdür. Tavsiye edilen seperasyon sıcaklığına uyulmadığı takdirde de yine kötü bir separasyon yapılmış olur.
  • Separatörlerde uyulmayan ve genellikle adet olduğu biçimde ayarlanan karşı basınç prensibi gemilerdeki en büyük sorundur. Şayet X bar olması istenen karşı basınç, daha yüksekse yağ ve yakıt suyla beraber dışarı kaçar, karşı basınç istenenden küçükse su yağ-yakıta karışır.
  • Gemilerde en basit yağ testi flostick’le yapılır. Ancak bu sadece viskozite içindir. Su testleri için de en pratik yol kerosenli Mobil testkid’leridir. Makinalarda %1’den fazla suyun tehlikeli olabileceği düşünülürse separasyon işleminin önemi daha iyi anlaşılır.
  • Yağ-yakıt separatörleri zaman zaman devirlerine ulaşamazlar. Bunun en klasik nedeni motorun hareketini wormwheel’e aktaran balata pad’lerinin yüzeylerinin aşınması ile kayganlaşması veya yağlanmasıdır. Böyle bir durumda balatalar sökülerek dışarı alınır ve yedeği ile değiştirilir, ancak yedeği yoksa yüzeyleri temizlenir ve yüzeyler testere ağzı ile baklava dilimi şeklinde çizilirler
  • Pratik olarak bilinmelidir ki, karter yağı iki zamanlı makinalarda günde iki kez, dört zamanlı makinalarda dört kez sepere edilmelidir.